Học giỏi Toán có phải chỉ để đạt điểm 10 trên lớp? Tại buổi Tọa đàm Báo chí “Quyết định tài chính trong kỷ nguyên quản trị rủi ro tại Việt Nam” do Hiệp hội Định phí Bảo hiểm Hoa Kỳ (SOA) tổ chức ngày 21/9/2026 tại TP. Hồ Chí Minh, các chuyên gia đã mang đến một góc nhìn rất mới mẻ: Toán học chính là “chiếc kính thiên văn” giúp con người nhìn trước tương lai và phòng tránh các rủi ro.
Nghề định phí nghe lạ mà quen
Tại sự kiện, nghề Chuyên gia Định phí (Actuary) được nhắc đến như những “nhà toán học dự báo”, sử dụng công thức và dữ liệu để tính toán các kịch bản bất ngờ trong cuộc sống, từ đó giúp các gia đình và tổ chức chuẩn bị sẵn kế hoạch an toàn tài chính.
Nghe có vẻ to lớn, nhưng với các bạn teen cấp 2 chúng mình, “Tư duy định phí và quản trị rủi ro” thực ra lại vô cùng gần gũi và có thể ứng dụng ngay vào sinh hoạt hàng ngày. Chẳng hạn trong việc quản lý tiền tiêu vặt, thay vì tiêu hết sạch tiền mừng tuổi hay tiền ăn sáng, một “chuyên gia định phí nhí” sẽ biết chia nhỏ số tiền thành các khoản chi tiêu, tiết kiệm và một khoản dự phòng nho nhỏ cho những sự cố như hỏng xe hay mất hộp bút.
Như bạn Kim Ngân (Lớp 8/8 trường THCS Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh), khi bạn ấy muốn mua một chiếc vợt cầu lông mới, bạn sẽ tự tính toán xem nếu mỗi tuần tiết kiệm vài chục ngàn thì sau bao lâu sẽ đủ tiền, đồng thời dự trù sẵn kịch bản nếu phát sinh chi phí mua quà sinh nhật bạn bè thì phải điều chỉnh ra sao. Khi rõ các phần chi, chúng mình sẽ ít phải rơi vào tình huống “cháy túi” tiền tiêu vặt.

Các diễn giả tại phiên thảo luận “Quyết định tài chính trong kỷ nguyên quản trị rủi ro” do Hiệp hội Định phí Bảo hiểm Hoa Kỳ (SOA) tổ chức tại TP.HCM ngày 21/9/2026. (Từ trái sang: Bà Nguyễn Tường Uyên – Phó Giám đốc Điều hành Ruder Finn Era Vietnam; Bà Jessie Li, FSA – Giám đốc Khu vực Đông và Đông Nam Á SOA; Bà Phei San Teng, FSA – Giám đốc Định phí AIA Việt Nam; Ông Chung Bá Phương, FSA – Thành viên HĐQT Techcom Life và Techcom General Insurance).
Làm sao bắt nhịp với nghề định phí
Không chỉ dừng lại ở chuyện tiền bạc, tư duy này còn giúp các bạn chuẩn bị tốt hơn cho việc học tập và sinh hoạt. Giống như các chuyên gia luôn lường trước kịch bản xấu nhất, trước mỗi kỳ thi, thay vì chỉ ôn môn mình thích, bạn sẽ biết phân tích xem mình đang yếu ở dạng bài nào để ưu tiên ôn luyện, tránh rủi ro bị “lệch tủ”. Trong cuộc sống hàng ngày, việc luôn chuẩn bị sẵn áo mưa trong cặp hay cẩn thận lưu lại bài tập nhóm lên máy tính trước giờ nộp cũng chính là cách bạn đang chủ động kiểm soát rủi ro. Việc rèn luyện tư duy định phí từ sớm không chỉ giúp chúng mình học Toán thông minh hơn mà còn hình thành thói quen sống chủ động, biết cẩn trọng và có trách nhiệm hơn với bản thân lẫn gia đình.
Bên cạnh nền tảng Toán học, tại tọa đàm bà Jessie Li, FSA – Giám đốc Khu vực Đông và Đông Nam Á SOA cũng đặc biệt nhấn mạnh rằng học sinh thời đại mới cần chủ động rèn luyện kỹ năng thao tác, sử dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) để xử lý dữ liệu thông minh hơn. Đồng thời, kỹ năng giao tiếp cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Bởi lẽ, giỏi tính toán hay thạo công nghệ thôi chưa đủ; các bạn còn cần biết cách trình bày, giải thích những con số hay ý tưởng phức tạp sao cho dễ hiểu nhất để thuyết phục thầy cô, bạn bè và người thân cùng đồng hành.

Bà Jessie Li, FSA – Giám đốc Khu vực Đông và Đông Nam Á (SOA) phát biểu chia sẻ về tư duy định phí trước các chuyển dịch rủi ro tại Việt Nam.
Sự kiện lần này của SOA còn mang đến nhiều gợi mở ý nghĩa cho mỗi gia đình Việt Nam. Trong bối cảnh xã hội đang già hóa nhanh chóng và chi phí y tế ngày càng tăng, việc bố mẹ trang bị tư duy quản trị rủi ro từ sớm sẽ giúp xây dựng kế hoạch tài chính, hưu trí vững chắc hơn, tránh rơi vào thế thụ động khi gặp sự cố bất ngờ. Sự đồng hành giữa bố mẹ có chuẩn bị dài hạn và các con được rèn luyện tư duy chủ động chính là “lá chắn” an toàn nhất để mỗi gia đình luôn vững vàng, an tâm trước mọi biến động của cuộc sống.
NGUYỄN THẮM